Aikidoda Siyah Kuşak Sonrası Öğrenmeye Devam Etmek

Aikidoda siyah kuşak, uzun bir çalışmanın ardından ulaşılan önemli bir aşamadır. Ancak bu aşamaya gelmek, öğrenmenin tamamlandığı anlamına gelmez. Benim için siyah kuşak, insanın kendi gelişimine daha dikkatli bakmaya ve çalışmasının sorumluluğunu daha fazla üstlenmeye başladığı bir dönemi temsil eder.
Peki, siyah kuşağı taktıktan sonra ne olur? Çalışmaya aynı merakla devam mı ederiz, yoksa ulaşmak istediğimiz görüntüye kavuşunca olduğumuz yerde mi kalırız?
Bu soruyu yalnızca siyah kuşağa hazırlananlara sormuyorum. Yıllardır tatamide olan herkesin zaman zaman kendisine sorması gerektiğine inanıyorum.

Siyah kuşak hedefi gerçekleştiğinde

Aikidoya başlayan bazı insanlar için siyah kuşak ve hakama güçlü bir motivasyon kaynağıdır. Hakamanın görünüşü, hareket ederken oluşturduğu akış ve kıdemli öğrencilerin duruşu insanda heves uyandırabilir.

Başlangıçta bu heves bizi dojoda tutar. Öğreneceğimiz teknikler, hazırlanacağımız sınavlar ve ulaşmak istediğimiz bir seviye vardır. Hedef görünürdür; ona doğru ilerlediğimizi hissetmek daha kolaydır.

Siyah kuşağa ulaştığımızda ise bu hedefin yerini neyin alacağı sorusu ortaya çıkar. Elbette sonraki dan dereceleri vardır. Fakat gelişimi yalnızca bir sonraki sınava bağladığımızda, günlük çalışmanın içindeki küçük değişimleri gözden kaçırabiliriz.

Artık kendimize başka sorular da sormamız gerekir:

  • Hareketimi daha iyi anlıyor muyum?

  • Gereksiz yere kuvvet kullanıyor muyum?

  • Partnerimi dinliyor muyum?

  • Düzeltildiğimde öğrenmeye açık kalabiliyor muyum?

Bu soruların cevapları, kuşağımızın renginden bağımsız olarak çalışmamıza yön verebilir.

Aikidoda gelişmek kendine dürüst bakmayı gerektirir

Kendi gelişiminden sorumlu olmak, her şeyi tek başına çözmek demek değildir. Eğitmenin rehberliğine açık kalırken kendi alışkanlıklarını da fark etmeye çalışmaktır.
Son iki yıl içinde ne öğrendiğinizi düşünün. Bir tekniği eskisinden farklı hissediyor musunuz? Dengenizde, zamanlamanızda ya da partnerinizle kurduğunuz ilişkide bir değişiklik var mı?
Aynı tekniği tekrar etmek, tek başına yerinde saymak değildir. Tekrarın içinde neyi araştırdığımız önemlidir.
Her seferinde yalnızca bildiğimiz hareketi tamamlamaya çalışıyorsak gözlem yapma fırsatını kaçırabiliriz. Buna karşılık küçük bir ayrıntıya dikkat etmek, yıllardır çalıştığımız bir tekniği yeniden düşünmemizi sağlayabilir.
Buradaki ölçü, kendi çalışmamızı daha açık görebilmektir.

Benim de yerimde saydığımı düşündüğüm dönemler oldu

2001 yılından beri Aikido çalışıyorum. Bu süre boyunca gelişimimin durduğunu düşündüğüm zamanlar da oldu. Kendimi tekrar ettiğimi, bazı alışkanlıklarımı değiştiremediğimi hissettim.
Bu dönemler beni yeniden çalışmaya ve aramaya yöneltti. Bir hareketi neden o şekilde yaptığımı sorgulamak, düzeltmeleri daha dikkatli dinlemek ve bildiğimi sandığım ayrıntılara tekrar bakmak için bir neden oldu.
Bu yüzden dojoda geçirilen yılların tek başına her şeyi anlatmadığını düşünüyorum. Ne kadar zamandır çalıştığımız kadar, o zamanı nasıl değerlendirdiğimiz de önemlidir.
Bazen ilerlemek, eski bir alışkanlığımızı fark etmekle başlar.

Hakama ve kuşağın ötesindeki sorumluluk

Hakama giymek veya siyah kuşak takmak, çalışmamızın içeriğinin yerini tutmaz. Üzerimizde taşıdığımız şeyin anlamını, tatamideki davranışımızla doldururuz.
Hakama kullanımının hangi seviyede başladığı dojo ve organizasyona göre değişebilir. Burada üzerinde durduğum konu, ona yüklediğimiz anlamdır.
Dojodaki zamanımız yalnızca yeni başlayanlara ne yapacaklarını anlatmakla geçiyorsa, kendi öğrenmemize ne kadar alan ayırdığımızı düşünmeliyiz.
Birine yardımcı olurken de öğrenci kalabiliriz. Bunun için kendi hatamızı görebilmek ve gerektiğinde “Bunu yeniden çalışmam gerekiyor” diyebilmek gerekir.
Benim için kıdem, daha dikkatli olma sorumluluğunu da beraberinde getirir. Partnerinin sınırlarını gözetmek, çalışmaya özen göstermek ve hata yaptığında özür dileyebilmek bu sorumluluğun parçalarıdır.

Siyah kuşaktan sonra çalışmaya nasıl yön verilir

Öğrenmeye devam etmek için her an büyük bir hedefe ihtiyaç yoktur. Eğitmeninizle birlikte belirleyeceğiniz küçük ve somut çalışma konuları, dikkatinizi toplamanıza yardımcı olabilir.

Bir sonraki antrenmanınızda şu adımları deneyebilirsiniz:

  1. Bir konu seçin. Duruşunuza, mesafeye veya gereksiz kasılmaya dikkat edin. Aynı anda her şeyi düzeltmeye çalışmayın.

  2. Geri bildirim isteyin. Eğitmeninize üzerinde çalıştığınız noktayı söyleyin ve gözlemini dinleyin.

  3. Tekrarın içinde gözlem yapın. Hareketin hangi bölümünde zorlandığınızı ve ne zaman acele ettiğinizi fark etmeye çalışın.

  4. Antrenman sonunda kısa bir not alın. Neyi fark ettiniz? Bir sonraki derste neyi yeniden denemek istiyorsunuz?

  5. Bir süre sonra yeniden değerlendirin. Çalıştığınız konuda bir değişim hissediyor musunuz? Gerekirse hedefinizi eğitmeninizle birlikte düzenleyin.

Bu adımlar, günlük çalışmanın içeriğini daha dikkatli takip etmenize yardımcı olabilir.

Tekniklere farklı bir gözle bakmak için Aikidonun evreleri üzerine yazımızı da okuyabilirsiniz.

Öğrenci kalmak ve alçakgönüllülük

Siyah kuşağa ulaşmak emek, disiplin ve devamlılık ister. Onu taşıdıktan sonra da aynı özeni sürdürmek gerekir.
Benim için bu yolun değerlerinden biri, öğrendikçe eksiklerimi daha iyi görebilmektir. Bir konuyu anlamaya başladığımda, üzerinde çalışılacak başka ayrıntılar da belirir. Bu farkındalık yeniden öğrenme isteği uyandırır.
Beyaz kuşağın başlangıçtaki açıklığını korumak tam da burada anlam kazanır. Yeni bir şeyi denemeye istekli olmak, yanlış yaptığında savunmaya geçmemek ve düzeltmeyi bir fırsat olarak görmek… Bunlar yalnızca yeni başlayanların ihtiyacı değildir.
Hangi dan derecesine sahip olursak olalım, kendimize dürüstçe bakabileceğimiz bir alan vardır. Orada bizi belgemizden çok, yaptığımız çalışma karşılar.

Sık sorulan sorular

Aikidoda siyah kuşak ne anlama gelir?

Siyah kuşak önemli bir dereceyi ifade eder. Benim için aynı zamanda öğrenmeye devam etme ve kendi çalışmasının sorumluluğunu üstlenme çağrısıdır. Bir dereceye ulaşmak, gelişimin tamamlandığı anlamına gelmez.

Siyah kuşak aldıktan sonra Aikido eğitimi biter mi?

Eğitim devam eder. Yeni derecelere hazırlanmanın yanında, daha önce öğrenilen teknikler üzerinde derinleşmek ve çalışma alışkanlıklarını geliştirmek de bu sürecin parçasıdır.

Hakama giymek için siyah kuşak olmak gerekir mi?

Hakama kullanımına ilişkin uygulamalar dojo ve organizasyona göre değişebilir. Kendi dojonuzun uygulamasını eğitmeninizden öğrenmelisiniz.

Aikidoda gelişimimin durduğunu hissedersem ne yapabilirim?

Bu hissi eğitmeninizle paylaşarak somut bir çalışma konusu belirleyebilirsiniz. Geri bildirim almak, tekrarlarınızı gözlemlemek ve fark ettiklerinizi not etmek çalışmanıza yeniden yön vermenize yardımcı olabilir.

Sen hâlâ bu yolun öğrencisi misin?

Siyah kuşağınızın ya da hakamanızın size ne hissettirdiğini düşünün. Ardından son antrenmanınıza dönün: Oradan yeni bir soruyla, fark ettiğiniz bir eksikle veya yeniden denemek istediğiniz bir ayrıntıyla ayrıldınız mı?

Benim için Aikidonun devam ettiği yer burasıdır. Merakın sürdüğü, soruların bitmediği ve çalışmanın yeniden başladığı yer.

Bir sonraki antrenmanda geliştirmek istediğiniz tek bir noktayı belirleyin ve eğitmeninizle paylaşın. Sizin Aikidonuzda siyah kuşaktan sonra neler değişti?

Sedat ILGAR
Çengelköy Aikido Akademi Kurucu / Baş Eğitmeni